Napięciowy ból brzucha i stres – jak fizjoterapia pomaga?
Żyjemy w czasach, w których nikomu nie trzeba tłumaczyć, czym są sytuacje stresowe i jak oddziałują na nasz organizm. Szybkie tempo życia, niepewna przyszłość, problemy w związku lub w pracy, czy trudności związane z wychowaniem dzieci to tylko wybrane stresory. Niestety, bez podjęcia konkretnych działań, mogą one sprawić, że chwilowa sytuacja stresowa przerodzi się w stan przewlekły. Wówczas skutki dla twojego zdrowia mogą być jeszcze poważniejsze.
Niektóre objawy mogą się różnić, ale są też takie, które wiele osób zna z własnego doświadczenia. Należy do nich między innymi napięciowy ból brzucha – jak leczyć tego rodzaju dolegliwości, które nie mają przyczyny organicznej i kiedy warto skorzystać z pomocy fizjoterapeuty?
Anatomia stresu
Stres zwykle kojarzony jest ze współczulnym układem nerwowym, który przełącza działanie organizmu w tryb walki lub ucieczki. Wyłącza w tym czasie te obszary i organy, które pochłaniają zbyt dużo energii, by przekierować ją do tych, które mają znaczenie obronne.
Niestety, aktywny układ współczulny hamuje też działanie układu przywspółczulnego, w tym nerwu błędnego biegnącego od mózgu aż do brzucha i narządów trzewnych.
To najdłuższy nerw czaszkowy, który łączy mózg z sercem, płucami i większością narządów jamy brzusznej. Odpowiada między innymi za:
- regulację pracy żołądka i jelit,
- wydzielanie soków trawiennych,
- perystaltykę,
- reakcję relaksacyjną (tzw. tryb „odpocznij i traw”).
Gdy jesteś pod wpływem długotrwałego napięcia, dominuje część współczulna układu nerwowego – tryb „walcz albo uciekaj”. Trawienie schodzi na dalszy plan. Jelita zwalniają albo przeciwnie, reagują nadmiernie. Mięśnie brzucha i przepona napinają się. To właśnie wtedy może pojawić się napięciowy ból brzucha.
Jeśli dokucza ci napięciowy ból brzucha spowodowany stresem, nie lekceważ tych dolegliwości. Umów się na konsultację i skorzystaj z metod oraz technik, które pomogą w uwolnieniu skumulowanych w tym obszarze napięć przywrócą prawidłową ruchomość narządów trzewnych.
Dlaczego stres idzie w brzuch?
Czy zauważyłeś, że w sytuacjach stresowych, na przykład przed ważną rozmową, egzaminem, prezentacją, czy w oczekiwaniu na wyniki badań, największe napięcie odczuwasz właśnie w brzuchu? To może być ból, ścisk, wzdęcia, a nawet biegunka.
Dzieje się tak między innymi dlatego, że odruchowo napinasz mięśnie, w tym mięśnie głębokie brzucha i przeponę. Dolegliwości mogą być tym większe, im dłużej narażony jesteś na działanie stresorów (stres przewlekły), co skutkuje przewlekłym napięciem powięzi i tkanek otaczających narządy.
Zaburzona też zostaje ruchomość narządów, co może wywoływać uczucie ciągnięcia, ucisku i przewlekły napięciowy ból brzucha. Poza tym, podwyższony poziom kortyzolu zwanego hormonem stresu zwiększa wrażliwość receptorów bólowych w obrębie jelit, przez co zwykłe wzdęcia spowodowane stresem mogą dawać nasilone dolegliwości bólowe.
To nie wszystko. W stresie oddech się spłyca i ogranicza głównie do klatki piersiowej, co oznacza wyłączenie przepony i jej pogłębione napięcie, skutkujące między innymi utrwalonym ściskiem w żołądku ze stresu.
To tylko wybrane przyczyny, które tłumaczą, dlaczego stres kumuluje się właśnie w brzuchu.
Terapia wisceralna – na czym polega
Gdy boli brzuch, myśl o masażu może wywołać u ciebie opór przed naciskiem. Dlatego w takiej sytuacji pomyśl o skorzystaniu z osteopatii wisceralnej, która jest o wiele delikatniejsza. To jedna z technik terapii manualnej, w ramach której fizjoterapeuta/osteopata uwalnia napięcia z obszarów, gdzie doszło do ich kumulacji. Poprawia w ten sposób ruchomość narządów wewnętrznych i otaczających je tkanek.
W praktyce terapeuta:
- bada napięcie tkanek w obrębie brzucha,
- ocenia ruch przepony,
- sprawdza elastyczność powięzi,
- delikatnymi technikami manualnymi przywraca fizjologiczny zakres ruchu.
To precyzyjna praca z tkanką, często na granicy odczucia. Celem jest zmniejszenie napięcia, poprawa ślizgu między narządami i wyciszenie sygnałów wysyłanych do układu nerwowego.
Pamiętaj jednak, że terapia wisceralna nie zastępuje diagnostyki. Jeśli masz niepokojące objawy (nagły, silny ból, utratę masy ciała, krew w stolcu), najpierw koniecznie skonsultuj się z lekarzem.
Rola przepony w redukcji napięcia
Przepona, jako główny mięsień oddechowy nie odpowiada tylko za oddech. Gdy angażujesz ją w trakcie nabierania i wypuszczania powietrza, masuje ona narządy wewnętrzne oraz poprawia krążenie i perystaltykę jelit. Jeśli często narażony jesteś na działanie stresorów, przepona napina się i blokuje ruchomość żołądka oraz jelit. Kiedy jednak ją rozluźnisz, nie tylko pozytywnie wpłynie to na narządy trzewne, ale też pobudzisz nerw błędny, będący kluczowym nerwem w układzie współczulnym odpowiedzialnym za odpoczynek i trawienie. Jedną z korzyści będzie obniżenie poziomu kortyzolu, co nie pozostanie bez wpływu na cały organizm, w tym twój brzuch.
Gdy połączysz wsparcie fizjoterapeuty, który poprawi mobilność przepony i zredukuje napięcie w brzuchu ze swobodnym oddechem przeponowym, wesprzesz przeponę w jej pracy.
Przeczytaj także:
Splot słoneczny to jeden z kluczowych obszarów w twoim ciele. Co może zaburzyć jego pracę i jak osteopatia może ci pomóc go odblokować?
Domowa relaksacja brzucha
Jeśli zmagasz się z napięciowym bólem brzucha, możesz codziennie wykonać prosty rytuał relaksacyjny. To nie zastąpi terapii, ale może ją skutecznie wspierać.
Połóż się wygodnie i:
- Najpierw przyłóż ciepły termofor w okolicę splotu słonecznego. Ciepło działa rozluźniająco na mięśnie i poprawia ukrwienie. Już po 10-15 minutach możesz poczuć, że napięciowy ból brzucha staje się mniej intensywny.
- Następnie wykonaj oddech przeponowy 4-7-8. Wdech nosem przez 4 sekundy, zatrzymanie powietrza na 7 sekund, powolny wydech ustami przez 8 sekund. Powtórz kilka razy. To silny bodziec dla nerwu błędnego.
- Delikatnie masuj brzuch zgodnie z ruchem wskazówek zegara. To kierunek zgodny z przebiegiem jelita grubego. Masaż powinien być spokojny, powierzchowny. Nie chodzi o siłę, ale o sygnał bezpieczeństwa dla układu nerwowego.
- Na koniec świadomie rozluźnij żuchwę. Zaskakująco często jej napięcie koreluje z napięciem przepony. Opuść lekko dolną szczękę, pozwól językowi swobodnie spocząć na dnie jamy ustnej. To drobny gest, który może zmniejszyć ścisk w żołądku ze stresu.
Regularność ma znaczenie. Nawet 10-15 minut dziennie może ograniczyć nawracający napięciowy ból brzucha.
FAQ
Nie w dosłownym sensie. Terapia wisceralna i osteopatia wisceralna to delikatne techniki manualne poprawiające ruchomość narządów i napięcie tkanek. Nie jest to natomiast bolesne „ugniatanie” żołądka.
Ból związany ze stresem często nasila się w napięciu, zmniejsza w relaksie i nie towarzyszą mu objawy alarmowe. Jeśli jednak ból jest nagły, bardzo silny, budzi cię w nocy lub towarzyszą mu inne niepokojące objawy, wówczas konieczna jest konsultacja lekarska. Diagnozę w takiej sytuacji stawia lekarz po wykluczeniu organicznych przyczyn
Źródła:
- www.medonet.pl/zdrowie/pytania-do-lekarzy,gdzie-boli-brzuch-ze-stresu–lekarz-wyjasnia,artykul,69105164.html
- topazhealth.au/visceral-osteopathy-for-gut-health
- lekarzebezkolejki.pl/blog/bole-brzucha-na-tle-nerwowym-psychosomatyczne-objawy-stresu/w-3979
- www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/stress-management/in-depth/stress/art-20046037
- melisa.pl/porady/od-umyslu-do-jelit-jak-stres-napedza-bol-brzucha/