Ból spojenia łonowego w ciąży – czy naprawdę musisz go znosić?
Gdy słyszysz, że dyskomfort i dolegliwości bólowe różnych części ciała to w ciąży norma, a jedyne, co możesz w takiej sytuacji zrobić, to czekać na poród, nie zgadzaj się z tym. Nie musisz bezczynnie znosić bólu z przodu miednicy albo w okolicy krocza podczas obracania się na drugi bok w łóżku. Również wtedy, gdy coraz trudniej jest ci wstać, wejść po schodach czy założyć spodnie. Powinnaś też wiedzieć, że choć ból spojenia łonowego w ciąży może być częścią ciążowego bólu obręczy miednicznej, to nie oznacza on automatycznie, że spojenie się rozeszło albo że z dzieckiem dzieje się coś złego.
Skąd więc bierze się ten ból, jak ograniczyć go podczas obracania się w łóżku i kiedy warto skorzystać z pomocy fizjoterapeuty lub osteopaty?
Skorzystaj z pomocy w centrum OCHMED
Podaj nam tylko niezbędne dane. Oddzwonimy najszybciej, jak to będzie możliwe i umówimy Cię na wizytę.
Ból spojenia nie musi oznaczać jego rozejścia
Spojenie łonowe łączy z przodu dwie kości miednicy. Dolegliwości w tej okolicy mogą należeć do szerszego problemu określanego jako ciążowy ból obręczy miednicznej, w skrócie PGP. Ból możesz odczuwać nad spojeniem, w pachwinach, biodrach, pośladkach, dolnej części pleców lub kroczu, a nawet jako promieniujący do tylnej części uda. Może się on nasilać przy chodzeniu, wchodzeniu po schodach, staniu na jednej nodze, wysiadaniu z samochodu i zmianie boku podczas snu.
Każda dolegliwość ma swoją przyczyną i nawet, jeśli jest nią tak naturalny stan, jakim jest ciąża, nie warto rezygnować z pomocy. Umów się na konsultację i sprawdź, jak możemy ci pomóc.
Jednak taki zestaw objawów nie potwierdza jeszcze rozejścia spojenia łonowego. Fizjologicznie jego szerokość może nieznacznie zwiększać się w czasie ciąży i porodu, ale patologiczna diastaza jest odrębnym, znacznie rzadszym stanem. Jeśli istnieje jej podejrzenie, lekarz ustala rozpoznanie na podstawie badania, a w wybranych przypadkach również diagnostyki obrazowej. Samo nasilenie bólu natomiast nie pozwala ocenić szerokości spojenia.
Dlaczego miednica zaczyna boleć w ciąży?
Wraz ze wzrostem dziecka zmieniają się zarówno obciążenie ciała, jak i postawa czy sposób poruszania. Do bólu miednicy w ciąży mogą się przyczynić wcześniejsze bóle pleców lub miednicy, przebyte urazy, nadmierna ruchomość stawów oraz codzienne czynności wymagające częstego stania na jednej nodze albo dźwigania.
Często za główną przyczynę uznaje się relaksynę, czyli hormon, który uczestniczy w przygotowaniu organizmu do porodu. Badania (Daneau i wsp., 2021) nie potwierdzają jednak jednoznacznego związku między jej stężeniem a występowaniem lub siłą bólu. Dlatego problemu nie powinno się sprowadzać wyłącznie do „rozluźnionych więzadeł” czy asymetrycznie ustawionej miednicy. Znaczenie może mieć również współdziałanie stawów, mięśni i układu nerwowego oraz reakcja organizmu na obciążenie.
Jak zmienić pozycję w łóżku i mniej prowokować ból?
Nie ma jednej techniki odpowiedniej dla każdej ciężarnej. Możesz jednak wypróbować kilka prostych zmian:
- ułóż poduszkę między udami i kolanami, a w razie potrzeby także pod brzuchem,
- zegnij nogi tylko do granicy, która nie zwiększa bólu,
- przed obrotem delikatnie napnij brzuch i pośladki,
- obróć barki, tułów i miednicę spokojnym, skoordynowanym ruchem,
- unikaj gwałtownego skręcania się i szerokiego rozsuwania nóg,
- podczas wstawania najpierw obróć się na bok, a następnie opuść nogi i odepchnij się rękami.
Jeżeli zalecenie, by zawsze trzymać kolana razem, jest dla ciebie bolesne, nie wykonuj ruchu na siłę. Poproś fizjoterapeutę, by sprawdził, jaki sposób obracania i wstawania będzie dla ciebie najwygodniejszy.
Jeśli natomiast ból powraca, utrudnia sen, chodzenie lub wykonywanie zwykłych czynności, również umów się na konsultację. Badanie pomoże ustalić, które ruchy prowokują dolegliwości, ocenić pracę mięśni i stawów. Pozwoli też wychwycić objawy, które wymagają konsultacji lekarskiej lub położniczej. Na tej podstawie fizjoterapeuta będzie mógł dobrać ćwiczenia, sposób dozowania aktywności i metody łagodzenia bólu.
Jak fizjoterapia i osteopatia mogą pomóc przy bólu miednicy?
Sposób łagodzenia bólu nie powinien ograniczać się do jednego zabiegu. Większe korzyści może przynieść połączenie wskazówek dotyczących codziennego ruchu z indywidualnie dobranymi ćwiczeniami, stopniowym zwiększaniem aktywności oraz terapią manualną. Osteopata lub fizjoterapeuta pracujący z kobietami w ciąży może zastosować łagodne techniki ukierunkowane na mięśnie i stawy miednicy, bioder albo kręgosłupa. Celem nie jest siłowe nastawienie kości, lecz zmniejszenie dolegliwości i ułatwienie swobodniejszego ruchu.
Przeczytaj także:
Pierwsza wizyta u fizjoterapeuty
Pierwsza wizyta u fizjoterapeuty jest jak wizyta u lekarza. Opiera się na wywiadzie i badaniu. Zobacz, jak powinieneś się do niej przygotować.
Jeśli ból utrudnia ci zarówno codzienne funkcjonowanie, jak i nocny odpoczynek, warto rozważyć skorzystanie z pomocy jednego z tych specjalistów. Ich pomoc może okazać się bowiem wartościową częścią szerszego planu. Przebieg wizyty i techniki powinny być dostosowane do etapu ciąży oraz do twojej reakcji.
Czy taping albo pas miedniczny mogą przynieść ulgę?
Elastyczne taśmy mogą stanowić miękkie wsparcie dla brzucha i okolicy miednicy. Badania (Salazar-Méndez i wsp., 2024) wskazują na możliwość krótkotrwałego zmniejszenia bólu lędźwiowo-miednicznego, ale kinezjotaping nie przywraca spojeniu właściwej szerokości i nie zastępuje aktywnego postępowania. Podobnie działa pas miedniczny, który u części kobiet ułatwia chodzenie lub wykonywanie codziennych czynności. Rodzaj pasa i czas jego używania warto dobrać z fizjoterapeutą do sytuacji, w których rzeczywiście przynosi ulgę.
FAQ
Jeśli ból zależy od ruchu, powraca i utrudnia chodzenie, obracanie się w łóżku lub codzienne czynności, warto skonsultować się z fizjoterapeutą pracującym z kobietami w ciąży. Pilnej oceny położniczej wymagają natomiast między innymi krwawienie, odpływanie płynu, regularne skurcze, gorączka, zmiana ruchów dziecka oraz nagły, bardzo silny ból.
Osteopata znający specyfikę ciąży dobiera pozycje i techniki do jej etapu, stanu zdrowia oraz samopoczucia pacjentki. Łagodna praca manualna nie jest ukierunkowana bezpośrednio na dziecko i nie powinna powodować bólu. Nie można jednak obiecać absolutnego bezpieczeństwa każdej procedury, dlatego przed terapią potrzebny jest wywiad, a niepokojące objawy wymagają konsultacji położniczej.
Odpowiednio dobrany pas może czasowo poprawić komfort podczas chodzenia lub innych aktywności, ale nie leczy samodzielnie przyczyny bólu.
Zwykle nie. Większość kobiet z PGP może rodzić drogami natury. O sposobie porodu decydują wskazania położnicze, a z zespołem warto wcześniej omówić wygodne pozycje i bezbolesny zakres ruchu nóg.
U wielu kobiet stopniowo słabną po porodzie, ale nie zawsze dzieje się to natychmiast. Jeżeli ból się utrzymuje, ogranicza poruszanie albo nasila, potrzebna jest ponowna ocena i odpowiednio dobrana rehabilitacja.
Źródła:
- Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Pelvic girdle pain and pregnancy.
- Franke H, Franke JD, Belz S, Fryer G. Osteopathic manipulative treatment for low back and pelvic girdle pain during and after pregnancy: A systematic review and meta-analysis. J Bodyw Mov Ther. 2017;21(4):752–762. www.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29037623/
- Stolarczyk A, et al. Peripartum Pubic Symphysis Diastasis—Practical Guidelines. J Clin Med. 2021;10(11):2443. www.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34072828/
- Meta title