Nerwiak Mortona i prąd w palcach stóp
W pierwszej chwili możesz pomyśleć, że powodem nagłego pieczenia między palcami jest zbyt ciasne obuwie, w którym chodzisz od rana. Zwłaszcza że po zdjęciu buta dolegliwości słabną. Jeśli jednak taka sytuacja się powtórzy, nie lekceważ jej. Dolegliwości te mogą bowiem wskazywać na nerwiaka Mortona, choć sam zestaw objawów nie wystarcza do jego rozpoznania. Podobne objawy mogą wywoływać przeciążenie głów kości śródstopia, zapalenie kaletki międzyśródstopnej lub uszkodzenie płytki podeszwowej.
Nie musisz się też obawiać, że słowo „nerwiak” oznacza nowotwór. W tym przypadku nazwa jest myląca. Nerwiak Mortona nie jest zmianą nowotworową.
Co warto wiedzieć o nerwiaku Mortona, jakie inne objawy mogą towarzyszyć tej neuropatii i które formy leczenia mogą pomóc zmniejszyć dolegliwości?
Pieczenie między palcami stopy a nerwiak Mortona
Choć słowo „nerwiak” w pierwszej chwili może się kojarzyć z nowotworem, to zmiany powstające wokół drażnionego nerwu podeszwowego, najczęściej w przestrzeni między trzecią a czwartą kością śródstopia, nie mają z nim wiele wspólnego. Wrażliwość nerwu może być skutkiem powtarzającego ucisku, który prowadzi do pogrubienia otaczających go tkanek i zwiększać jego wrażliwość. Charakterystycznym objawem wstępne wskazującym na nerwiak Mortona jest palący lub przeszywający ból, który czasem promieniuje do palców i łączy się z drętwieniem.

Jeśli chcesz uwolnić napięcia zgromadzone w twoich mięśniach i innych częściach twojego ciała oraz pobudzić poszczególne narządy do lepszego działania i przywrócić równowagę w pracy wybranych układów w ciele, skorzystaj z terapii manualnej.
Umów się na konsultację i dowiedz się, jak może ci pomóc.
Jedną z przyczyn jest noszenie obuwia z wąskim noskiem, który ściska przodostopie. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym powstaniu tej neuropatii jest wysoki obcas, który przenosi większą część obciążenia do przodu. To często nasila objawy, zwłaszcza podczas długiego marszu. Obuwie nie wyjaśnia jednak każdego przypadku. Znaczenie mogą mieć bowiem również sposób przetaczania stopy, ruchomość stawu skokowego, napięcie łydki, ustawienie palców a także suma obciążeń, z jakimi stopa mierzy się w ciągu dnia.
Co zrobić, gdy podczas chodzenia pojawia się palący ból?
Jeśli stopa zaczyna piec w trakcie spaceru, nie próbuj „rozchodzić” bólu za wszelką cenę. Na początek:
- przerwij marsz albo wyraźnie skróć krok i tempo,
- poluzuj sznurowadła, a jeśli możesz, zdejmij na chwilę but,
- wybierz obuwie z szerszym noskiem i niewysokim obcasem,
- przez kilka dni ogranicz aktywności, po których dolegliwość długo się utrzymuje,
- nie wkładaj przypadkowej poduszki dokładnie pod bolesne miejsce.
Pelota metatarsalna może rozsunąć obciążane okolice, ale musisz umieścić ją za głowami kości śródstopia. Jeśli przykleisz ją zbyt daleko z przodu, tylko zwiększysz ucisk. Jeśli natomiast pieczenie wraca, pojawia się także bez butów, budzi cię w nocy albo towarzyszy mu narastające zaburzenie czucia, umów się na wizytę do lekarza lub fizjoterapeuty.
Nerwiak Mortona – fizjoterapia dobrana do stopy
Przy haśle „nerwiak Mortona fizjoterapia” łatwo trafić na listę uniwersalnych ćwiczeń. Tymczasem dwie osoby z podobnym bólem mogą potrzebować innego postępowania. Fizjoterapeuta lub osteopata sprawdza nie tylko bolesne miejsce. Ocenia też ruchomość stopy i stawu skokowego, pracę palców, napięcie łydki, sposób przenoszenia ciężaru oraz reakcję na chód i obuwie.
Terapia manualna ma tu konkretny cel. Precyzyjne mobilizacje kości śródstopia i praca z tkankami współtworzącymi łuk poprzeczny mogą ograniczyć kompresję w bolesnej okolicy, poprawić warunki ruchu i ułatwić korzystniejsze rozłożenie obciążenia. Terapeuta może również zająć się stawem skokowym i napiętą łydką. Jeżeli ograniczone zgięcie grzbietowe przyspiesza unoszenie pięty, odzyskanie potrzebnego zakresu może zmniejszyć nacisk na przodostopie podczas kroku.
O wartości terapii decydują badanie funkcjonalne, rozsądnie wyznaczony cel i obserwacja, jak stopa reaguje między wizytami. Manualna praca zwykle łączy się z ćwiczeniami, zmianą dawkowania marszu i korektą obuwia.
Wkładki i kinesiotaping jako wsparcie
Wkładka nie musi być sztywna ani nie musisz jej nosić bezterminowo. Czasem wystarczy miękka pelota lub modyfikacja wkładki, która odciąży wrażliwą przestrzeń podczas dłuższego chodzenia. Przy doborze powinieneś uwzględniać kształt stopy, but i to, kiedy pojawia się ból.
Przeczytaj także:

Bolesne haluksy – rola plastrów i ćwiczeń
Jeśli w obrębie palucha pojawiła się bolesna deformacja, nie czekaj. Skorzystaj z pomocy fizjoterapeuty, by zahamować rozwój haluksów.
Kinesiotaping natomiast może pełnić funkcję dyskretnego, czasowego wsparcia. Odpowiednio naklejona taśma może pomóc zmienić odczuwanie obciążenia i spokojniej wrócić do ruchu. Nie „usuwa” pogrubienia nerwu i nie odbudowuje łuku stopy. Warto jednak skorzystać z kinesiotapingu i sprawdzić, na ile okaże się on pomocny w twoim konkretnym przypadku.
Czy operacja jest konieczna?
Ostre pieczenie nie oznacza automatycznie konieczności wycięcia fragmentu nerwu. Terapeuta najpierw zwykle zaleca zmianę obuwia, modyfikację obciążeń, odpowiednio dobrane odciążenie oraz terapię zachowawczą. W celu potwierdzenia rozpoznania i wykluczenia innych możliwych przyczyny bólu, lekarz może zlecić USG lub rezonans.
Jeżeli jednak pomimo prowadzonego leczenia dolegliwości pozostają silne, lekarz omówi z tobą inne opcje, w tym iniekcje i leczenie operacyjne. Decyzja powinna jednak zależeć od rozpoznania, czasu trwania objawów i ich wpływu na codzienne funkcjonowanie. Im wcześniej zgłosisz się do lekarza lub fizjoterapeuty, by sprawdzić, co dokładnie drażni przodostopie, tym łatwiej będzie dobrać skuteczną formę terapii.
FAQ
Może, jeśli napięta łydka lub ograniczony ruch stawu skokowego zmieniają przebieg kroku i zwiększają nacisk na przód stopy.
Oprócz wkładek pomocne mogą być również szersze buty, miękkie odciążenie, zmiana dawkowania marszu, ćwiczenia i terapia manualna.
Podobne wrażenie mogą wywoływać inne problemy przodostopia. Dlatego rozpoznanie opiera się na wywiadzie i badaniu, a w niejasnych przypadkach również na obrazowaniu.
Najczęściej lepiej tolerowane są modele z szerokim noskiem, stabilną podeszwą i niewysokim obcasem. Przede wszystkim but nie powinien ściskać przodostopia z boków.
USG przydaje się, gdy badanie nie daje pewnej odpowiedzi, objawy są nietypowe albo trzeba odróżnić nerwiaka od innych zmian w przodostopiu.
Źródła:
- Matthews B. G. i wsp. Non-surgical interventions for the management of Morton’s neuroma: a systematic review. Journal of Foot and Ankle Research, 2019. https://doi.org/10.1186/s13047-019-0320-7
- Naraghi R. i wsp. Foot posture and ankle joint dorsiflexion in individuals with and without Morton’s neuroma. Journal of Foot and Ankle Research, 2016. https://doi.org/10.1186/s13047-016-0179-9
- Spina A. A. i wsp. Conservative treatment of Morton’s neuroma: a case report of complete resolution with taping. Journal of the Canadian Chiropractic Association, 2002. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2051058/
