Regeneracja ścięgna Achillesa kolagenem – bez operacji

Regeneracja ścięgna Achillesa kolagenem to jedna z form terapii wspierającej leczenie zachowawcze. Jeśli więc doznałeś urazu lub doszło do powstania zmian degeneracyjnych spowodowanych nieleczonymi mikrourazami, ta forma leczenia może przyspieszyć procesy regeneracyjne zachodzące w uszkodzonym ścięgnie.
Z czego wynika powolne gojenie się ścięgna, jak kolagen wpływa na zachodzące w nim procesy naprawcze oraz co możesz zrobić, by zmniejszyć ryzyko urazów ścięgna Achillesa w przyszłości?

Budowa Achillesa i słabe ukrwienie

Ścięgno Achillesa to ważna część układu ruchu i jednocześnie najsilniejsze ścięgno w ciele człowieka. Pozwala ono bez problemu biegać, skakać, wspinać się na palce oraz poruszać stopą w pionie. Dzięki kolagenowi typu I oraz mocnym włóknom tkanki łącznej wytrzymuje obciążenia do 300 kg. Niestety, mimo to ulega uszkodzeniu, w tym zerwaniu, co może wynikać z jego małej sprężystości i niewielkiej rozciągliwości.
Ścięgno Achillesa ma kształt zbliżony do klepsydry – rozszerzone u góry, gdzie stanowi przedłużenie mięśnia brzuchatego łydki i płaszczykowatego, zwężone w środkowej części i nieco szersze u dołu, w miejscu przyczepu do guza piętowego.

---

---

Pomimo swojej dużej wytrzymałości, ma też słaby punkt. To miejsce najsłabiej ukrwione, tuż nad kością guzowatą (w odległości 2-6 cm od przyczepu) i tym samym najbardziej narażone na urazy i kontuzje. Mikrourazy z czasem prowadzą do rozwinięcia stanów zapalnych, co skutkuje zmianami degeneracyjnymi w obrębie ścięgna. Każde uszkodzenie w różnym stopniu ogranicza sprawność i poruszanie się, co zwykle wymaga interwencji medycznej.

Dlaczego ścięgno Achillesa goi się tak wolno?

Gdy sportowiec zerwie ścięgno Achillesa, zwykle może pożegnać się z całym sezonem, a zdarza się, że zmuszony jest zakończyć swoją karierę. Bo choć ta część narządu ruchu jest bardzo wytrzymała i pozwala osiągać bardzo dobre wyniki sportowe, to po uszkodzeniu trudno przywrócić jej pełną sprawność oraz funkcjonalność.

Ścięgno Achillesa jest słabo ukrwione, przez co należy do tkanek o ograniczonej zdolności naprawczej i tym samym goi się bardzo wolno. A to właśnie wraz krwią dostarczane są tlen i składniki niezbędne do regeneracji.
Do tego w dochodzeniu do zdrowia niezbędne jest uporządkowane odbudowanie kolagenu i wytrzymałej struktury, co też wymaga czasu. Ścięgno potrzebuje też dłuższego odciążenia, by mogło się zrosnąć, co opóźnia wprowadzenie bardziej angażujących ćwiczeń. Jeśli do tego z powodu odkładania leczenia doszło do zaawansowanych zmian degeneracyjnych, dodatkowo spowolni to proces gojenia uszkodzonego ścięgna Achillesa.

Regeneracja ścięgna Achillesa bez operacji – rola iniekcji kolagenowej

Kolagen wstrzykiwany bezpośrednio w miejsce urazu pobudza komórki do wytwarzania własnego kolagenu typu I. Zwiększa to wytrzymałość i grubość włókien ścięgna. Stanowi też swego rodzaju rusztowanie dla nowych, odbudowujących się włókien. To zaś może pozytywnie wpływać na skrócenie procesu regeneracji i odzyskiwania utraconych funkcji.

Jak pokazują badania na modelach zwierzęcych, po iniekcjach atelokolagenu może polepszyć się funkcja, biomechanika i morfologia ścięgna Achillesa w porównaniu do leczenia bez iniekcji.
Poza tym kolagen na ścięgna w postaci iniekcji zmniejsza dolegliwości bólowe. Pamiętaj jednak, że regeneracja ścięgna Achillesa bez operacji z wykorzystaniem iniekcji kolagenowej to jedynie uzupełnienie podstawowej formy terapii po zerwaniach, jaką jest rehabilitacja.

Ćwiczenia ekscentryczne jako baza w procesie regeneracji ścięgna Achillesa

Po uszkodzeniu Achillesa nierzadko dochodzi do wydłużenia samego ścięgna i skrócenia wiązek mięśnia piszczelowego przedniego, co skutkuje ograniczeniem zakresu ruchu i jego funkcji. W takiej sytuacji z pomocą przychodzą ćwiczenia ekscentryczne. W przeciwieństwie do ćwiczeń koncentrycznych, które powodują skracanie włókien mięśniowych, podczas wykonywania ćwiczeń ekscentrycznych mięsień napina się, a włókna dzięki zastosowaniu oporu zewnętrznego ulegają wydłużeniu. Wprowadzone po kilkunastu tygodniach od urazu ścięgna Achillesa, ćwiczenia te stymulują jego remodeling i zapobiegają brakom funkcjonalnym.

---

Przeczytaj także:

---

Jednym z ćwiczeń ekscentrycznych jest powolne opuszczanie pięty po wspięciu się na palce na brzegu stopnia lub bloku. W tym przypadku kontrolowane opadanie stopy spowodowane jest samą siłą grawitacji. Powinieneś jednak pamiętać, by ćwiczenie to wykonywać w zakresie bezbólowym.

Unikanie przeciążeń Achillesa

Jeśli twój Achilles jest w dobrej kondycji, pomyśl o zadbaniu o jego wytrzymałość poprzez działania profilaktyczne. Pomoże ci to ograniczyć ryzyko urazów, przeciążeń i kontuzji. W tym celu:

Wybieraj buty sportowe z amortyzacją

Dopasowuj je do rodzaju aktywności i nawierzchni, wybieraj te wyposażone w amortyzację pięty i wymieniaj co 500-800 km.

Rozciągaj łydki po biegu

Stosuj statyczne rozciąganie w formie wykroku przy ścianie po 20-30 sekund na stronę, kilka razy po treningu oraz po dynamicznej rozgrzewce przed dużym wysiłkiem.

Unikaj twardego podłoża

Choć nie zawsze jest to możliwe, to jeśli tylko masz wybór, biegaj po miękkich nawierzchniach typu trawa czy bieżnia, zwłaszcza gdy masz długie dystanse do pokonania.

Stopniuj obciążenia

Każdy twój trening powinien być przemyślany i dobrze zaplanowany. Oznacza to, że zwiększanie objętości oraz intensywności nie powinno przekraczać 10% tygodniowo. Do tego pamiętaj o dniach przeznaczonych na regenerację i wzmacnianie ekscentryczne. Nigdy też nie lekceważ bólu, który jest sygnałem do przerwy.

Gdy zasady te staną się twoim nawykiem, znacząco obniżysz ryzyko kontuzji.

FAQ

Źródła:

1. www.e-zikoapteka.pl/artykuly/zapalenie-sciegna-achillesa-przyczyny-dolegliwosci-i-leczenie.html
2. utswmed.org/medblog/achilles-tendon-injuries-rehab/
3. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/
4. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11703593/
5. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9396922/